محمد الريشهري
399
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
نكرد و گفت : فرمانى نيافته است تا در اين باره به كسى پس از خود وصيّت كند . « 1 » 657 . كمال الدين - به نقل از ابو محمّد حسن بن احمد مُكَتِّب « 2 » - : در سالى كه شيخ على بن محمّد سَمُرى - كه خداوند ، روحش را پاك بدارد - در گذشت ، من در بغداد بودم . چند روز پيش از وفاتش نزد او حاضر شدم و توقيعى را براى مردم بيرون آورد كه متنش اين است : « بسم اللَّه الرحمن الرحيم . اى على بن محمّد سَمُرى ! خداوند ، اجر برادرانت را به خاطر [ از دست دادن ] تو بزرگ بدارد كه تو تا شش روز ديگر مىميرى . پس كارهايت را جمع و جور كن و به هيچ كس براى جانشينى پس از خودت ، وصيّت نكن كه غيبت دوم ( / كامل ) واقع شده و تا خداى عز و جل اجازه ندهد ، پيدايى و ظهورى نيست ، و اين هم پس از به درازا كشيدن غيبت ، سخت شدن دلها و پر شدن زمين از ستم خواهد بود . كسانى به سوى شيعيان من مىآيند كه ادّعاى مشاهدهء مرا دارند . بدانيد كه هر كس پيش از خروج سفيانى و بانگ [ آسمانى ] ادّعاى مشاهده كند ، دروغگو و افترا زننده است ، و هيچ جنبش و نيرويى جز از سوى خداوند والاى بزرگ نيست » . ما از اين توقيع ، نسخهبردارى كرديم و از نزد او بيرون آمديم و چون روز ششم شد ، به سوى سَمُرى باز گشتيم و او در حال جان دادن بود . به او گفته شد : وصىّ پس از تو كيست ؟ گفت : « خدا را كارى است كه خود ، آن را به انجام مىرساند » و در گذشت و اين ، آخرين سخنى بود كه از او شنيده شد . « 3 »
--> ( 1 ) . الغيبة ، طوسى : ص 394 ح 363 ( با دو سند صحيح ) ، بحار الأنوار : ج 51 ص 360 . ( 2 ) . ابو محمّد حسن ( حسين ) بن احمد مكتّب : نام وى در منابع رجالى نيامده است . گفته شده است كه از مشايخشيخ صدوق است ( ر . ك : معجم رجال الحديث : ج 5 ص 272 ش 2726 و مستدركات علم رجال الحديث : ج 2 ص 348 ش 3362 ) . ( 3 ) . كمال الدين : ص 516 ح 44 ، الغيبة ، طوسى : ص 395 ح 365 ، الاحتجاج : ج 2 ص 555 ح 349 ، الثاقب فى المناقب : ص 603 ح 551 ، إعلام الورى : ج 2 ص 260 ، الخرائج و الجرائح : ج 3 ص 1128 ح 46 ، الصراط المستقيم : ج 2 ص 236 ( با عبارت مشابه ) ، بحار الأنوار : ج 51 ص 360 ح 7 . نيز ، ر . ك : همين دانشنامه : ج 4 ص 177 ح 682 .